پیپ، واحدی برای اندازه‌گیری تغییر قیمت جفت‌ارزها در فارکس است. برای بیشتر جفت‌ارزهای رایج مثل EUR/USD، یک پیپ برابر ۰٫۰۰۰۱ است. در جفت‌هایی مثل USD/JPY که ین ژاپن ارز دوم است، یک پیپ معمولاً برابر ۰٫۰۱ است.
در درس دوم یاد گرفتیم افزایش یا کاهش قیمت چه معنایی دارد. حالا می‌خواهیم بدانیم قیمت دقیقاً چقدر تغییر کرده است. مثلاً وقتی یورو/دلار از ۱٫۱۰۰۰ به ۱٫۱۰۲۰ می‌رسد، چگونه مقدار این حرکت را بیان کنیم؟ پاسخ، ۲۰ پیپ است؛ در این درس قدم‌به‌قدم روش آن را یاد می‌گیرید.
همه قیمت‌های مثال‌ها فرضی‌اند. برای دنبال‌کردن محاسبات، به معامله واقعی یا حساب پولی نیاز ندارید.
هدف این درس
اندازه پیپ را برای جفت‌ارزهای رایج تشخیص می‌دهید، تعداد پیپ بین دو قیمت را حساب می‌کنید و پیپ را با پوینت یا مبلغ سود اشتباه نمی‌گیرید.
پیپ در فارکس چیست و چه کاربردی دارد؟
برای اندازه‌گیری فاصله از متر استفاده می‌کنیم. در جفت‌ارزها، پیپ کمک می‌کند اندازه حرکت قیمت را با یک واحد مشخص بیان کنیم. گفتن «قیمت ۲۰ پیپ بالا رفت» روشن‌تر از شمردن چند صفر در اختلاف نرخ است.
پیپ یا Pip، معمولاً از عبارت Percentage in Point گرفته می‌شود.
وقتی این واحد را بشناسید، می‌توانید اندازه حرکت بین دو قیمت را حساب کنید. بعداً همین مهارت برای خواندن فاصله ورود تا حد ضرر و هزینه معامله به کار می‌آید. «حد ضرر» یعنی سطحی که برای تلاش به پایان دادن معامله در صورت حرکت نامطلوب قیمت مشخص می‌کنید؛ تنظیم آن را در درس سفارش‌ها یاد می‌گیریم.
پیپ، عدد پولی سود شما نیست. ابتدا حرکت قیمت را می‌سنجیم؛ سپس با دانستن مقدار معامله، ارزش پولی آن حرکت را بررسی می‌کنیم.
یک پیپ در EUR/USD چقدر است؟
در یورو/دلار، یک پیپ معمولاً ۰٫۰۰۰۱ دلار به ازای هر یورو است. این تغییر در چهارمین رقم بعد از ممیز دیده می‌شود.
اگر قیمت از ۱٫۱۰۰۰ به ۱٫۱۰۰۱ برسد، یک پیپ افزایش یافته است. اگر از ۱٫۱۰۰۰ به ۱٫۰۹۹۹ برسد، یک پیپ کاهش یافته است. واحد اندازه‌گیری در هر دو حالت یکسان است؛ فقط جهت حرکت فرق دارد.
ممکن است نرم‌افزار قیمت را با پنج رقم اعشار، مثلاً ۱٫۱۰۰۰۵، نشان بدهد. دیدن رقم اضافه، اندازه پیپ استاندارد EUR/USD را عوض نمی‌کند. تفاوت این رقم با پیپ را کمی جلوتر توضیح می‌دهیم.
یک پیپ در USD/JPY چقدر است؟
در دلار/ین، یک پیپ معمولاً ۰٫۰۱ ین به ازای هر دلار است؛ یعنی تغییر دومین رقم بعد از ممیز.
برای مثال، حرکت از ۱۵۰٫۰۰ به ۱۵۰٫۰۱ یک پیپ و حرکت از ۱۵۰٫۰۰ به ۱۵۰٫۲۰، بیست پیپ است. اگر نرم‌افزار سه رقم اعشار نمایش دهد، مثلاً ۱۵۰٫۰۰۵، اندازه پیپ معمول USD/JPY همچنان ۰٫۰۱ است.
دقت کنید این قاعده درباره جفت‌های رایجی است که JPY ارز مظنه، یعنی ارز دوم نماد است؛ مانند USD/JPY و EUR/JPY. عبارت مبهم «هر نمادی که ین دارد» برای تعیین واحد همه نمادهای احتمالی کافی نیست.
فرمول محاسبه تعداد پیپ در فارکس چیست؟
روش محاسبه ساده است: اختلاف دو قیمت را بر اندازه یک پیپ تقسیم کنید.
۱. قیمت شروع و پایان را مشخص کنید.
۲. اختلاف آن‌ها را حساب کنید. برای اندازه فاصله، بدون توجه به جهت، عدد مثبت اختلاف را بگیرید.
۳. اختلاف را بر اندازه پیپ همان جفت‌ارز تقسیم کنید.
تعداد پیپ = اندازه اختلاف قیمت ÷ اندازه یک پیپ
با این فرمول، تعداد پیپ می‌تواند اعشاری هم باشد؛ مثلاً ۱٫۵ پیپ. جهت بالا یا پایین رفتن را جداگانه توضیح دهید.
مثال اول: محاسبه پیپ یورو/دلار
قیمت شروع EUR/USD برابر ۱٫۱۰۰۰ و قیمت پایان ۱٫۱۰۲۵ است.
- اختلاف قیمت: ۰٫۰۰۲۵
- اندازه یک پیپ: ۰٫۰۰۰۱
- تعداد پیپ: ۰٫۰۰۲۵ ÷ ۰٫۰۰۰۱ = ۲۵ پیپ
چون قیمت پایان بالاتر است، می‌گوییم یورو/دلار ۲۵ پیپ افزایش یافته است. اگر مسیر حرکت برعکس باشد، اندازه فاصله باز هم ۲۵ پیپ است، اما قیمت کاهش یافته است.
مثال دوم: محاسبه پیپ دلار/ین
قیمت شروع USD/JPY برابر ۱۵۰٫۲۰ و قیمت پایان ۱۴۹٫۹۰ است.
- اندازه اختلاف قیمت: ۰٫۳۰
- اندازه یک پیپ: ۰٫۰۱
- تعداد پیپ: ۰٫۳۰ ÷ ۰٫۰۱ = ۳۰ پیپ
در این مثال، دلار/ین ۳۰ پیپ کاهش یافته است. توجه کنید که برای آن از اندازه پیپ ۰٫۰۱ استفاده کردیم، نه ۰٫۰۰۰۱.
آیا فقط باید رقم آخر را از هم کم کنیم؟
خیر. این میان‌بُر وقتی قیمت از یک مرز عددی عبور می‌کند، می‌تواند اشتباه ایجاد کند. مثلاً از ۱٫۱۰۹۸ تا ۱٫۱۱۰۲، چهار پیپ فاصله داریم؛ کم‌کردن ساده ۹۸ و ۰۲ پاسخ درست نمی‌دهد.
همیشه ابتدا کل دو قیمت را از هم کم کنید و سپس اختلاف را بر اندازه پیپ تقسیم کنید.
پیپت چیست؟ رقم پنجم قیمت چه معنایی دارد؟
پیپت یا Pipette، یک‌دهم پیپ است. بعضی بروکرها قیمت را با دقت بیشتری نمایش می‌دهند: پنج رقم اعشار برای جفت‌هایی مثل EUR/USD و سه رقم اعشار برای جفت‌هایی مثل USD/JPY.
در EUR/USD، حرکت از ۱٫۱۰۰۰۰ به ۱٫۱۰۰۰۱ برابر با ۰٫۰۰۰۰۱ است: یک پیپت یا ۰٫۱ پیپ. ده حرکت به این اندازه، در مجموع یک پیپ می‌شود.
در USD/JPY نیز حرکت از ۱۵۰٫۰۰۰ به ۱۵۰٫۰۰۱، یک پیپت است. ده پیپت در این نماد برابر ۰٫۰۱، یعنی یک پیپ است.
تفاوت پیپ و پوینت چیست؟ هر پیپ چند پوینت است؟
«پوینت» یا Point در نرم‌افزار معاملاتی، واحد قیمت تعریف‌شده برای نماد است. در نمایش معمول پنج‌رقمی EUR/USD، یک پوینت برابر ۰٫۰۰۰۰۱ است و با یک پیپت برابر می‌شود. بنابراین در این حالت، یک پیپ برابر ۱۰ پوینت است.
اما این نسبت برای همه شکل‌های نمایش قیمت یکسان نیست. در نمایش چهاررقمی EUR/USD، یک پوینت برابر ۰٫۰۰۰۱ است؛ یعنی یک پیپ و یک پوینت برابرند.
برای USD/JPY نیز در نمایش سه‌رقمی، یک پیپ ۱۰ پوینت و در نمایش دورقمی، یک پیپ یک پوینت است. پس پیش از تبدیل، نماد و دقت قیمت را مشخص کنید.
قانون ۱۰ پوینت، شرط دارد
یک پیپ در نمایش معمول پنج‌رقمی EUR/USD یا سه‌رقمی USD/JPY برابر ۱۰ پوینت است؛ این نسبت را به همه نمادها و شکل‌های نمایش قیمت تعمیم ندهید.
در اصطلاح روزمره، بعضی آموزش‌ها پوینت و پیپت را یکی می‌گیرند. این کاربرد برای قیمت‌گذاری کسری رایج قابل فهم است، اما پیپت همیشه یک‌دهم پیپ است؛ پوینت را باید از مشخصات نماد بخوانید.
مثال: ۲۰ پیپ چند پوینت می‌شود؟
در EUR/USD با پنج رقم اعشار و پوینت ۰٫۰۰۰۰۱، بیست پیپ برابر ۲۰۰ پوینت است. در همان جفت‌ارز با چهار رقم اعشار و پوینت ۰٫۰۰۰۱، بیست پیپ برابر ۲۰ پوینت خواهد بود.
این تفاوت هنگام خواندن عددهای نرم‌افزار یا ابزارهای معاملاتی مهم است. اگر یک ابزار فاصله را بر حسب پوینت می‌خواهد، عدد پیپ را بدون تبدیل وارد نکنید. واحد ورودی را از راهنمای همان ابزار بررسی کنید.
اندازه پوینت را در متاتریدر از کجا بفهمیم؟
در متاتریدر ۵ دسکتاپ، پنجره Market Watch فهرست نمادها و قیمت‌ها را نشان می‌دهد. روی نماد موردنظر راست‌کلیک کنید و گزینه Specification، یعنی مشخصات نماد، را باز کنید.
گزینه Digits، تعداد رقم‌های اعشار قیمت را نشان می‌دهد. برای حالت‌های معمول جفت‌ارزهای این درس، می‌توانید از جدول بالا برای تشخیص رابطه پیپ و پوینت کمک بگیرید. در ابزارهای برنامه‌نویسی متاتریدر نیز مقدار Point به‌صورت یک ویژگی جداگانه برای نماد تعریف شده است.
ممکن است عبارت Tick size را هم ببینید؛ این عبارت، حداقل گام تغییر قیمت قابل معامله را مشخص می‌کند. آن را بدون بررسی با پوینت یا پیپ یکی نگیرید. این تفاوت به‌خصوص هنگام کار با دارایی‌هایی غیر از جفت‌ارزهای رایج اهمیت دارد.
هر پیپ چند دلار است؟ تفاوت تعداد پیپ با ارزش پیپ
هر پیپ یک مبلغ دلاری ثابت برای همه معامله‌ها ندارد. «تعداد پیپ» اندازه حرکت قیمت است؛ «ارزش پیپ» می‌گوید همان حرکت، برای مقدار مشخصی از معامله چه ارزش پولی دارد.
مثلاً در EUR/USD اگر مقدار معامله ۱٬۰۰۰ یورو باشد، حرکت یک پیپ، یعنی ۰٫۰۰۰۱ دلار به ازای هر یورو، ارزشی برابر ۰٫۱۰ دلار دارد. با مقدار ۱۰٬۰۰۰ یورو، همان یک پیپ ۱ دلار ارزش خواهد داشت.
این مثال درباره EUR/USD و ارزش حرکت در واحد دلار است. برای نمادهای دیگر و حسابی با ارز متفاوت، ممکن است تبدیل ارز هم لازم شود. هزینه‌ها و قیمت‌های واقعی اجرا نیز در سود خالص نقش دارند.
پیپ، اندازه حرکت است؛ دلار، مبلغ نتیجه
برای دانستن مبلغ یک حرکت، فقط تعداد پیپ کافی نیست. مقدار معامله، جفت‌ارز، ارز حساب و هزینه‌ها هم مهم‌اند.
لازم نیست در این درس جدول همه حجم‌ها را حفظ کنید. در درس پنجم، لات و مقدار معامله را یاد می‌گیریم و این رابطه را کامل‌تر بررسی می‌کنیم.
آیا روش محاسبه پیپ در طلا هم همین است؟
برای طلا، فرمول کلیِ اندازه فاصله همان تقسیم اختلاف قیمت بر واحد موردنظر است؛ اما باید ابتدا بدانید «پیپ» در آن آموزش یا حساب دقیقاً به چه مقدار تغییر قیمت اشاره دارد.
در XAU/USD نباید اندازه پیپ جفت‌ارز EUR/USD یا نسبت ۱۰ پوینت را خودکار به طلا منتقل کنید. نام‌گذاری پیپ طلا در منابع یکسان نیست و مشخصات Point، Tick size و اندازه قرارداد همان نماد اهمیت دارند.
برای توضیح اختصاصی این موضوع، مقاله پیپ در معاملات طلا و روش محاسبه آن را بخوانید. در این درس، تمرین اصلی روی EUR/USD و USD/JPY است تا قواعد جفت‌ارزها را با اصطلاح‌های طلا مخلوط نکنیم.
چهار اشتباه رایج در محاسبه پیپ
۱. پیپ را همیشه آخرین رقم قیمت می‌دانیم. در قیمت پنج‌رقمی EUR/USD، رقم پنجم کسری از پیپ را نشان می‌دهد؛ پیپ استاندارد معمولاً چهارمین رقم اعشار است.
۲. برای دلار/ین هم ۰٫۰۰۰۱ استفاده می‌کنیم. اندازه پیپ معمول USD/JPY برابر ۰٫۰۱ است.
۳. می‌گوییم هر پیپ همیشه ۱۰ پوینت است. این رابطه به مقدار پوینت و دقت قیمت نماد بستگی دارد.
۴. ۲۰ پیپ را با ۲۰ دلار سود یکی می‌گیریم. برای تبدیل حرکت قیمت به مبلغ، باید مقدار معامله و ارزها را بدانید.
تمرین پایان درس؛ خودتان پیپ‌ها را بشمارید
قبل از خواندن پاسخ، اختلاف قیمت و اندازه پیپ را روی کاغذ بنویسید.
۱. EUR/USD از ۱٫۲۰۰۰ به ۱٫۲۰۱۸ رسیده است. چند پیپ حرکت کرده؟
پاسخ: اختلاف ۰٫۰۰۱۸ است. تقسیم آن بر ۰٫۰۰۰۱، برابر ۱۸ پیپ افزایش می‌شود.
۲. USD/JPY از ۱۵۱٫۴۰ به ۱۵۱٫۱۵ رسیده است. چند پیپ حرکت کرده؟
پاسخ: اندازه اختلاف ۰٫۲۵ است. تقسیم آن بر ۰٫۰۱، برابر ۲۵ پیپ کاهش می‌شود.
۳. EUR/USD از ۱٫۱۰۰۰۰ به ۱٫۱۰۰۱۵ رسیده است. حرکت چند پیپ است؟
پاسخ: اختلاف ۰٫۰۰۰۱۵ است؛ برابر ۱٫۵ پیپ. در نمایش پنج‌رقمی این مثال، همان حرکت ۱۵ پوینت است.
۴. در EUR/USD پنج‌رقمی، ۱۵۰ پوینت چند پیپ است؟
پاسخ: با پوینت ۰٫۰۰۰۰۱، هر ۱۰ پوینت یک پیپ است؛ پس ۱۵ پیپ.
پرسش‌های متداول درباره پیپ و پوینت
پیپ چیست به زبان ساده؟
واحدی برای بیان اندازه تغییر قیمت جفت‌ارز است؛ مثل واحد اندازه‌گیری فاصله، اما برای نرخ ارز.
هر پیپ چند پوینت است؟
در نمایش معمول پنج‌رقمی EUR/USD و سه‌رقمی USD/JPY، هر پیپ ۱۰ پوینت است. در نمایش چهاررقمی و دورقمی همین مثال‌ها، هر پیپ یک پوینت است. مشخصات نماد را بررسی کنید.
هر پیپ چند دلار است؟
به جفت‌ارز، مقدار معامله و ارز حساب بستگی دارد. عدد ثابتی برای همه معاملات وجود ندارد.
آیا یک پیپ همیشه کوچک‌ترین تغییر ممکن قیمت است؟
خیر. قیمت ممکن است با کسری از پیپ نمایش داده شود. حداقل گام تغییر قیمت قابل معامله را نیز باید از مشخصات نماد، از جمله Tick size، بررسی کنید.
تفاوت پیپ و لات چیست؟
پیپ، واحد اندازه‌گیری تغییر قیمت است؛ لات، واحد بیان مقدار معامله. لات موضوع درس بعدی است.
پایان درس چهارم؛ قدم بعدی چیست؟
حالا باید بتوانید اختلاف دو قیمت را به پیپ تبدیل کنید و توضیح دهید چرا اندازه پیپ EUR/USD با USD/JPY متفاوت است. همچنین می‌دانید برای تبدیل پیپ به پوینت باید دقت و مشخصات نماد را بررسی کرد.
پیش از رفتن به درس بعد، تمرین ۱٫۵ پیپ را دوباره حل کنید. اگر پاسخ را فهمیده‌اید، تفاوت حرکت قیمت و دقت نمایش آن برایتان روشن شده است.
درس قبل: بروکر، نرم‌افزار و حساب معاملاتی.
درس بعد: لات چیست؟ چگونه مقدار معامله را بیان کنیم؟
منابع
این مقاله تألیف آموزشی چرتکه است.
- IG Academy — Trading forex: اندازه پیپ در جفت‌ارزهای رایج و نرخ‌های کسری.
- BabyPips — What is a Pip in Forex?: پیپت و تفاوت اندازه حرکت با ارزش پولی آن.
- MetaTrader 5 — Market Watch: مشخصات نماد، تعداد رقم اعشار و Tick size.
- MQL5 Reference — Symbol Properties: تفکیک مقدار Point، اندازه Tick و ویژگی‌های قرارداد.
