بروکر فارکس، شرکتی است که به شما حساب معاملاتی و خدماتی مثل نمایش قیمت و اجرای سفارش خرید و فروش ارائه می‌کند. «کارگزار» معنی فارسی بروکر است. برای معامله آنلاین، معمولاً نزد یک بروکر حساب باز می‌کنید و از طریق نرم‌افزار معاملاتی به آن حساب وصل می‌شوید.
در دو درس قبل فهمیدیم فارکس چیست و قیمت جفت‌ارز را چگونه بخوانیم. حالا سؤال این است: این قیمت‌ها را کجا می‌بینیم و درخواست خرید یا فروش را به چه کسی می‌فرستیم؟ در این درس، بروکر، نرم‌افزار معامله و حساب شخصی را از هم جدا می‌کنیم. برای دنبال‌کردن توضیح‌ها، لازم نیست پول واقعی واریز کنید.
هدف درس سوم
در پایان می‌دانید بروکر، نرم‌افزار و حساب چه تفاوتی دارند؛ حساب دمو را از واقعی تشخیص می‌دهید و اطلاعات لازم برای اتصال را می‌شناسید.
بروکر چیست؟ بروکر فارکس چه کاری انجام می‌دهد؟
فرض کنید می‌خواهید قیمت یورو در برابر دلار را ببینید. بروکر قیمت‌های قابل معامله را از طریق سیستم خود در اختیار شما می‌گذارد. اگر درخواست خرید یا فروش ثبت کنید، این درخواست طبق شرایط حساب بررسی و اجرا می‌شود. به درخواست شما «سفارش» می‌گوییم.
خدمات بروکر معمولاً شامل این موارد است:
- فراهم‌کردن امکان افتتاح حساب معاملاتی؛
- ارائه قیمت‌ها و دسترسی به نرم‌افزار معامله؛
- دریافت و اجرای سفارش‌ها طبق شرایط اعلام‌شده؛
- ثبت معامله‌ها و نمایش نتیجه آن‌ها در حساب؛
- فراهم‌کردن مسیر رسمی واریز، برداشت و پشتیبانی.
نوع خدمات، دارایی‌های قابل معامله و شرایط استفاده در همه بروکرها یکسان نیست. مثلاً ممکن است یک بروکر متاتریدر ارائه کند و بروکر دیگری نرم‌افزار دیگری داشته باشد.
بروکر، مدیر شخصی سرمایه شما نیست. بازکردن حساب نزد یک شرکت به این معنی نیست که آن شرکت موظف است برایتان معامله سودآور پیدا کند یا زیان معامله را جبران کند.
تفاوت بروکر، متاتریدر و حساب معاملاتی چیست؟
این سه اصطلاح به سه چیز متفاوت اشاره دارند: شرکت ارائه‌دهنده خدمات، ابزار کار و حساب شما. اگر این تفاوت را بفهمید، مراحل شروع خیلی روشن‌تر می‌شود.
بروکر؛ شرکت ارائه‌دهنده خدمات
ثبت‌نام و شرایط حساب شما به بروکر مربوط است. برای مثال، مدارک موردنیاز، روش‌های برداشت و هزینه‌های حساب را باید از همان شرکت بررسی کنید.
متاتریدر؛ نرم‌افزار کار با حساب
«پلتفرم معاملاتی» یعنی نرم‌افزاری که با آن قیمت و نمودار را می‌بینید، سفارش می‌فرستید و معامله‌ها را مدیریت می‌کنید. متاتریدر یکی از این نرم‌افزارهاست و توسط شرکت MetaQuotes ساخته شده است. ممکن است نام MetaTrader 4 یا MetaTrader 5 را ببینید.
متاتریدر خودش بروکر نیست. نصب آن مانند آماده‌کردن ابزار کار است؛ برای استفاده از حساب مشخص، باید اطلاعات همان حساب را وارد کنید. همچنین همه بروکرها الزاماً هر دو نسخه متاتریدر را ارائه نمی‌کنند.
حساب معاملاتی؛ محل ثبت معامله‌های شما
حساب معاملاتی معمولاً یک شماره مشخص دارد. موجودی، معامله‌های باز و سابقه خرید و فروش شما در آن ثبت می‌شود. این حساب با حساب بانکی یا ایمیل شما یکی نیست.
ممکن است یک نفر نزد یک بروکر چند حساب معاملاتی داشته باشد؛ مثلاً یک حساب تمرینی و یک حساب واقعی. هر بار باید بدانید نرم‌افزار به کدام حساب متصل است.
نصب متاتریدر، اعتبار بروکر را ثابت نمی‌کند
نرم‌افزار و شرکت ارائه‌دهنده حساب دو موضوع جدا هستند. برای بررسی اعتبار، نام شرکت، مجوز و شرایط حساب را مستقل بررسی کنید.
کابین شخصی بروکر با حساب داخل متاتریدر چه فرقی دارد؟
پس از ثبت‌نام در سایت بروکر، معمولاً وارد بخشی به نام «کابین شخصی» یا «پنل کاربری» می‌شوید. این بخش برای مدیریت ارتباط شما با بروکر است؛ مثلاً تکمیل اطلاعات، درخواست افتتاح حساب یا بررسی روش‌های واریز و برداشت.
اما حساب معاملاتی همان حسابی است که برای دیدن موجودی و انجام معامله، در نرم‌افزار به آن وصل می‌شوید. ایمیل و رمز ورود سایت بروکر لزوماً همان اطلاعات ورود متاتریدر نیستند.
برای اتصال معمول به حساب متاتریدر، سه مورد اهمیت دارد:
- شماره حساب یا Login: شناسه حساب معاملاتی شما؛
- رمز حساب یا Password: رمز مربوط به همان حساب؛
- سرور یا Server: سیستم بروکر که حساب شما روی آن قرار دارد.
سرور را می‌توانید مانند نشانی محل حساب در سیستم بروکر در نظر بگیرید. اگر شماره حساب و رمز را درست وارد کنید ولی سرور اشتباه باشد، اتصال ممکن است انجام نشود. اطلاعات را از پنل یا راهنمای رسمی بروکر بگیرید.
تفاوت حساب دمو و واقعی چیست؟
حساب دمو، حساب تمرینی با موجودی مجازی است. با آن می‌توانید کار با نرم‌افزار، ارسال سفارش و بررسی سابقه معامله‌ها را یاد بگیرید، بدون اینکه برای این تمرین پول واقعی وارد معامله کنید.
در حساب واقعی، نتیجه معامله روی پول واقعی اثر می‌گذارد. بنابراین نباید فقط به ظاهر صفحه یا عدد موجودی نگاه کنید؛ نوع حساب را هم بررسی کنید.
چرا بهتر است تمرین اولیه را در دمو انجام دهیم؟
اگر هنوز جای دکمه‌ها، روش بستن معامله یا تفاوت حساب‌ها را نمی‌دانید، دمو فرصت تمرین می‌دهد. اشتباه در واردکردن مقدار معامله یا انتخاب حساب، در حساب واقعی می‌تواند هزینه داشته باشد.
اما موجودی مجازی دمو قابل برداشت نیست. همچنین احساس معامله با پول خودتان و بعضی شرایط اجرای حساب واقعی ممکن است با دمو تفاوت داشته باشد. دمو ابزار یادگیری است، نه مدرک سودآوری آینده.
دمو برای تمرین است
پول دمو قابل برداشت نیست و سود آن، سود آینده حساب واقعی را تضمین نمی‌کند. فعلاً هدف شما یادگرفتن کار با حساب و نرم‌افزار است.
وقتی سفارش می‌فرستیم، چه اتفاقی می‌افتد؟
یک مثال فرضی را در نظر بگیرید: نرگس به حساب دمو وصل است و می‌خواهد روی EUR/USD سفارش ثبت کند. روند کلی چنین است:
۱. در نرم‌افزار، نماد و اطلاعات سفارش را انتخاب می‌کند.
۲. نرم‌افزار درخواست را به سیستم بروکر می‌فرستد.
۳. سیستم، درخواست را با شرایط حساب و نماد بررسی می‌کند. اگر امکان اجرا وجود داشته باشد، معامله ثبت می‌شود؛ ممکن است درخواست هم رد شود.
۴. نتیجه و جزئیات معامله در حساب نمایش داده می‌شود. قیمت اجرای واقعی سفارش می‌تواند با قیمتی که لحظه قبل دیده شده تفاوت داشته باشد.
فعلاً لازم نیست یک سفارش واقعی باز کنید. روش انتخاب مقدار معامله و انواع سفارش، در درس‌های بعد می‌آید. نکته این بخش، فهمیدن مسیر درخواست از نرم‌افزار به سیستم بروکر است.
آیا همه سفارش‌ها مستقیماً به بانک ارسال می‌شوند؟
خیر. نحوه اجرای سفارش به قرارداد و مدل کاری شرکت بستگی دارد. در بعضی قراردادهای خارج از بورس، خود شرکت ارائه‌دهنده حساب، طرف دیگر معامله شماست؛ ممکن است ریسک خود را نیز در جای دیگری مدیریت کند.
بنابراین جمله «بروکر همیشه سفارش را مستقیم به بانک می‌فرستد» توضیح دقیقی برای همه حساب‌ها نیست. اطلاعات معتبرتر را باید در شرایط قرارداد و سیاست اجرای سفارش همان شرکت پیدا کنید.
انواع بروکر؛ Market Maker، STP و ECN یعنی چه؟
هنگام بررسی بروکرها ممکن است این نام‌ها را ببینید. در این مرحله فقط معنی کلی آن‌ها را بدانید:
- Market Maker یا بازارساز: شرکت قیمت خرید و فروش ارائه می‌کند و می‌تواند طرف مقابل معامله مشتری باشد.
- STP: به پردازش و انتقال مستقیم سفارش به ارائه‌دهندگان قیمت و امکان معامله اشاره دارد.
- ECN: به شبکه‌ای اشاره دارد که سفارش‌ها و قیمت‌های چند مشارکت‌کننده در آن با هم ارتباط پیدا می‌کنند.
این توضیح‌ها مقدماتی‌اند. شرکت‌ها ممکن است از ترکیب چند روش استفاده کنند و نام یک حساب به‌تنهایی، قرارداد و مسیر اجرای آن را مشخص نمی‌کند.
برای مبتدی، نتیجه مهم این است: صرف دیدن ECN یا STP، معتبر بودن بروکر یا ارزان‌تر بودن حساب را ثابت نمی‌کند. به جای انتخاب بر اساس یک برچسب، شرایط واقعی خدمات و قرارداد را بررسی کنید.
بروکر از چه راهی درآمد دارد؟
بخشی از درآمد بروکرها می‌تواند از هزینه‌های معامله باشد. «اسپرد» تفاوت قیمت خرید و فروش است و «کمیسیون» مبلغ جداگانه‌ای است که ممکن است بابت معامله دریافت شود.
برای باز نگه داشتن بعضی معامله‌ها نیز مبلغی به حساب اضافه یا از آن کم می‌شود؛ معمولاً آن را «سواپ» می‌نامند. تمام این مبلغ الزاماً درآمد خالص بروکر نیست و نحوه محاسبه به نوع قرارداد و حساب بستگی دارد.
حسابی که «بدون کمیسیون» معرفی می‌شود، لزوماً بدون هزینه نیست. برای مقایسه، باید مجموع هزینه‌ها را در نظر گرفت. محاسبه آن‌ها موضوع درس ششم است؛ در درس سوم فقط با نقش این هزینه‌ها آشنا می‌شویم.
قبل از انتخاب بروکر چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
برای شروع، لازم نیست ده‌ها اصطلاح تخصصی را حفظ کنید. این پنج سؤال، بررسی شما را منظم‌تر می‌کند:
۱. طرف قرارداد من کدام شرکت است؟
نام تجاری روی سایت ممکن است با نام شرکتی که حساب شما را ارائه می‌کند متفاوت باشد. نام دقیق شرکت و شرایط قراردادی را بخوانید تا بدانید با چه مجموعه‌ای کار می‌کنید.
۲. مجوز اعلام‌شده مربوط به همین شرکت است؟
«رگوله» یعنی نظارت یک نهاد بر فعالیت شرکت، طبق محدوده مجوز آن. لوگوی یک نهاد روی سایت کافی نیست؛ باید نام شرکت و اطلاعات مجوز را در مرجع رسمی آن نهاد تطبیق دهید. داشتن مجوز هم تضمین سود معامله نیست.
۳. محل اقامت و مدارک من پذیرفته می‌شود؟
برای کاربران ایرانی، پاسخ این سؤال باید از شرایط فعلی همان شرکت گرفته شود. پشتیبانی فارسی یا بازشدن سایت، به‌تنهایی پذیرش حساب را ثابت نمی‌کند. مدارک یا اطلاعات اقامت غیرواقعی ارائه نکنید.
۴. واریز، برداشت و هزینه‌ها چه شرایطی دارند؟
روش پرداخت، هزینه احتمالی، زمان معمول بررسی و مدارک موردنیاز را پیش از واریز بخوانید. برای شرایط حساب خودتان به پاسخ رسمی مراجعه کنید؛ تجربه یک نفر ممکن است مربوط به زمان یا حساب دیگری باشد.
۵. نرم‌افزار و حساب دمو در دسترس است؟
بررسی کنید بروکر چه نرم‌افزارهایی ارائه می‌کند و آیا امکان تمرین با حساب دمو دارد. داشتن دمو برای یادگیری مفید است، اما به‌تنهایی اعتبار شرکت را تأیید نمی‌کند.
برای بررسی گزینه‌ها می‌توانید از صفحه مقایسه بروکرهای چرتکه استفاده کنید. این صفحه برای مقایسه شرکت‌هاست؛ هدف این درس یادگیری مفهوم بروکر است، نه انتخاب عجولانه یک برند.
از ثبت‌نام تا شروع تمرین چه مراحلی داریم؟
روند دقیق هر شرکت متفاوت است، اما برای تمرین اولیه معمولاً این مسیر را دارید:
۱. شرکت و نرم‌افزار ارائه‌شده را بررسی کنید. مشخص کنید قرار است از کدام نسخه و چه نوع حسابی استفاده کنید.
۲. یک حساب دمو بسازید. بسته به امکانات بروکر، این کار ممکن است از سایت یا داخل نرم‌افزار انجام شود. ساخت دمو با تأیید حساب واقعی یکی نیست.
۳. اطلاعات اتصال را نگه دارید. شماره حساب، سرور و رمز را با اطلاعات ورود سایت اشتباه نگیرید.
۴. به حساب دمو وصل شوید. قبل از هر تمرین، شماره حساب و تمرینی بودن آن را بررسی کنید.
۵. ابتدا بخش‌های نرم‌افزار را بشناسید. پیدا کردن نماد، مشاهده نمودار و دیدن سابقه حساب، برای این مرحله کافی است. برای سفارش‌گذاری، درس‌های مربوط را دنبال کنید.
اگر بعداً قصد افتتاح حساب واقعی داشته باشید، درخواست و تأیید حساب به شرایط بروکر وابسته است. «احراز هویت» یعنی شرکت، اطلاعات و مدارک شما را بررسی کند؛ مدارک موردنیاز و زمان بررسی برای همه یکسان نیست.
چهار اشتباه رایج تازه‌کارها
۱. نصب متاتریدر را با افتتاح حساب یکی می‌گیرند. نرم‌افزار، ابزار اتصال به حساب است؛ شرکت ارائه‌دهنده و نوع حساب را جداگانه بشناسید.
۲. رمز سایت را به جای رمز حساب وارد می‌کنند. اطلاعات اتصال را دقیقاً از بخش مربوط به حساب بگیرید.
۳. موجودی زیاد دمو را پول واقعی می‌دانند. این عدد، موجودی مجازی برای تمرین است و قابل برداشت نیست.
۴. فقط با تبلیغ یا نام حساب تصمیم می‌گیرند. بونوس، اهرم بالا یا عنوان ECN جای بررسی شرکت، هزینه و شرایط برداشت را نمی‌گیرد.
رمز اصلی حساب، اجازه انجام معامله می‌دهد؛ آن را برای «بررسی حساب» به دیگران ندهید. در متاتریدر نوعی رمز مشاهده‌گر هم وجود دارد که اجازه معامله ندارد، اما اطلاعات حساب را نمایش می‌دهد و نباید بی‌دلیل منتشر شود.
تمرین کوتاه پایان درس
۱. نرگس متاتریدر را نصب کرده است. آیا حتماً حساب واقعی دارد؟
خیر. نصب نرم‌افزار به معنی افتتاح و تأیید حساب واقعی نیست.
۲. برای اتصال به حساب، فقط ایمیل سایت بروکر کافی است؟
خیر. در اتصال معمول متاتریدر، شماره حساب، رمز حساب و سرور مربوط را نیاز دارید.
۳. اگر در دمو ۱۰۰ دلار سود ثبت شود، می‌توان آن را برداشت کرد؟
خیر. موجودی و نتیجه معامله دمو مجازی‌اند.
پرسش‌های متداول درباره بروکر
آیا بروکر و کارگزار با هم فرق دارند؟
کارگزار، معادل فارسی بروکر است. اما خدمات یک کارگزاری بورس و یک ارائه‌دهنده حساب فارکس می‌تواند متفاوت باشد؛ معنی مشترک اسم، شرایط یکسان ایجاد نمی‌کند.
آیا متاتریدر یک بروکر است؟
خیر. متاتریدر نرم‌افزار معامله است و برای کار با حساب مشخص، باید به سیستم بروکر مربوط متصل شود.
آیا برای حساب دمو باید پول واریز کنیم؟
حساب دمو برای تمرین با موجودی مجازی است و برای تأمین آن موجودی به واریز پول واقعی نیاز ندارید. شرایط ساخت و مدت اعتبار دمو را از ارائه‌دهنده بررسی کنید.
آیا همه بروکرها متاتریدر دارند؟
خیر. نرم‌افزارهای ارائه‌شده متفاوت‌اند و باید امکانات همان شرکت را بررسی کنید.
آیا بروکر معتبر، زیان معامله را جبران می‌کند؟
اعتبار و نظارت، تضمین سود یا جبران زیان ناشی از تصمیم معاملاتی شما نیست. حقوق و مسئولیت‌های طرفین به قرارداد و مقررات قابل‌اعمال بستگی دارد.
پایان درس سوم؛ قدم بعدی چیست؟
اکنون باید بتوانید این سه مفهوم را توضیح دهید: بروکر، شرکت ارائه‌دهنده خدمات است؛ پلتفرم، نرم‌افزار کار با حساب است؛ حساب معاملاتی، محل ثبت موجودی و معامله‌های شماست.
در این مرحله، شناخت حساب دمو و اطلاعات اتصال کافی است. پیش از رفتن به درس بعد، مطمئن شوید نصب نرم‌افزار را با افتتاح حساب واقعی اشتباه نمی‌گیرید.
منابع اطلاعاتی این درس
منابع زیر برای راستی‌آزمایی مفاهیم استفاده شده‌اند.
۱. OANDA — Understanding currency pairs
۴. MetaTrader 5 — Basic principles
درس قبل: جفت‌ارز چیست؟
درس بعد: پیپ و پوینت چیست؟ چگونه مقدار تغییر قیمت را اندازه بگیریم؟
