عددهای سمت راست نمودار فارکس، قیمت را نشان می‌دهند و عددهای پایین نمودار، تاریخ و زمان را. هر کندل یا نقطه روی چارت، بخشی از حرکت قیمت در زمان مشخص را نمایش می‌دهد. برای خواندن نمودار، ابتدا نام دارایی و بازه زمانی آن را بشناسید؛ سپس قیمت را از محور کناری و زمان را از محور پایین بخوانید.
فرض کنید برای اولین بار متاتریدر را باز کرده‌اید. چند کندل رنگی می‌بینید، کنار صفحه عدد ۱٫۱۰۰۰ نوشته شده و بالای چارت عبارت EURUSD,M15 دیده می‌شود. این عددها نه موجودی حساب شما هستند و نه مقدار سودتان.
آموزش خواندن نمودار فارکس؛ نمودار یا چارت فارکس چیست؟
چارت (Chart) همان نمودار قیمت است: تصویری از اینکه قیمت یک دارایی در گذر زمان چگونه تغییر کرده است. مثل نمودار دمای هوا که می‌گوید در هر ساعت دما چقدر بوده؛ با این تفاوت که اینجا عدد موردنظر ما قیمت است.
در فارکس، قیمت جفت‌ارزها را می‌بینید؛ یعنی ارزش یک ارز در برابر ارز دیگر. مثلاً EUR/USD نام یورو در برابر دلار آمریکاست. برای شروع، یک نمودار همین جفت‌ارز را باز کنید و پنجره‌های اضافی را کنار بگذارید. لازم نیست هم‌زمان چند نمودار را بررسی کنید.
خواندن چارت با تصمیم خرید و فروش فرق دارد. در این درس یاد می‌گیرید چه چیزی روی صفحه نمایش داده می‌شود؛ دیدن یک حرکت صعودی به‌تنهایی دلیل کافی برای خرید نیست.
نام بالای چارت را بخوانید؛ EURUSD,M15 یعنی چه؟
بالای نمودار معمولاً نام نماد و تایم‌فریم دیده می‌شود. نماد، نام کوتاه دارایی است. تایم‌فریم یعنی بازه زمانی هر کندل یا میله. در عبارت EURUSD,M15، بخش EURUSD به یورو/دلار اشاره دارد و M15 یعنی هر کندل خلاصه یک بازه ۱۵ دقیقه‌ای است.
به همین شکل، M1 یعنی یک دقیقه، M5 یعنی پنج دقیقه، H1 یعنی یک ساعت و D1 یعنی یک روز. بنابراین H1 به معنی «قیمت یک ساعت آینده» نیست و M15 هم به معنی «فقط ۱۵ دقیقه نمودار روی صفحه» نیست. صفحه می‌تواند تعداد زیادی کندل ۱۵ دقیقه‌ای را کنار هم نشان دهد.
مثلاً اگر ۲۰ کندل متوالی M15 داشته باشیم و در این فاصله وقفه معاملاتی نباشد، این کندل‌ها مجموعاً ۳۰۰ دقیقه، یعنی پنج ساعت را پوشش می‌دهند: ۲۰ ضرب در ۱۵. تغییر تایم‌فریم، روش دسته‌بندی داده‌ها را عوض می‌کند؛ خود بازار با زدن این دکمه تغییر نمی‌کند.
عددهای سمت راست نمودار فارکس چیست؟
عددهای کناری، محور قیمت را می‌سازند. در چارت معمولی، قیمت‌های بالاتر بالای صفحه و قیمت‌های پایین‌تر پایین صفحه هستند. برای فهمیدن قیمت یک نقطه، جای آن را در امتداد افقی با عددهای این محور مقایسه کنید. در بعضی تنظیمات نرم‌افزار، محور می‌تواند در سمت دیگری نمایش داده شود.
مثال ساده خواندن قیمت EUR/USD
اگر نمودار EUR/USD عدد ۱٫۱۰۰۰ را نشان دهد، یعنی در آن قیمت، یک یورو معادل ۱٫۱۰۰۰ دلار است. عدد ۱٫۱۰ به معنی یک دلار و ده سنت است؛ صفرهای انتهایی برای نمایش دقیق‌تر نوشته شده‌اند. این عدد، قیمت کل یک معامله یا سرمایه لازم برای ورود نیست.
اگر قیمت از ۱٫۱۰۰۰ به ۱٫۱۰۲۰ برسد، یورو نسبت به دلار گران‌تر شده است. اختلاف برابر ۰٫۰۰۲۰ دلار برای هر یورو است. در EUR/USD هر پیپ معمولاً ۰٫۰۰۰۱ است؛ پس این تغییر برابر ۲۰ پیپ می‌شود. پیپ واحد اندازه‌گیری تغییر قیمت است، نه مبلغ سود.
برای تبدیل این حرکت به سود یا زیان پولی، حجم و جهت معامله و هزینه‌ها هم لازم‌اند. برای شناخت رقم‌های اعشار و تفاوت پیپ و پوینت، آموزش پیپ و پوینت در فارکس را ببینید. اگر ترتیب ارزها برایتان مبهم است، مفهوم ارز پایه و ارز مظنه را مرور کنید.
عدد ۱٫۱۰۰۰ در نمودار EUR/USD نرخ تبدیل دو ارز است. این عدد نمی‌گوید ۱٫۱ دلار در حساب دارید یا ۱٫۱ دلار سود کرده‌اید. موجودی و نتیجه معامله را باید در بخش حساب و معاملات بخوانید.
عددهای پایین نمودار چیست؟ محور زمان را چگونه بخوانیم؟
پایین چارت، تاریخ و ساعت قرار دارد. داده‌های قدیمی‌تر معمولاً سمت چپ و جدیدترها سمت راست هستند. زمان و قیمت را با هم بخوانید؛ اینکه قیمت به ۱٫۱۰۲۰ رسیده، بدون دانستن زمان آن تصویر کاملی نمی‌دهد.
فرض کنید روی یک نمودار M15، زمان شروع کندلی ۱۰:۰۰ است. این کندل بازه از ۱۰:۰۰ تا پیش از ۱۰:۱۵ را نشان می‌دهد. کندل بعدی، در صورت وجود داده و باز بودن بازار، از ۱۰:۱۵ شروع می‌شود. دیدن ۱۰:۰۰ زیر کندل به معنی این نیست که تمام قیمت‌های آن دقیقاً در همان لحظه اتفاق افتاده‌اند.
همه زمان‌ها زیر تک‌تک کندل‌ها نوشته نمی‌شوند؛ نرم‌افزار برای خوانا بودن صفحه، بخشی از برچسب‌ها را نشان می‌دهد. برای زمان دقیق یک کندل، از نشانگر متقاطع یا پنجره اطلاعات استفاده کنید. همچنین فاصله تعطیلی بازار لزوماً مثل زمان فعال معامله روی صفحه دیده نمی‌شود؛ فاصله ظاهری دو کندل را بدون بررسی تاریخ، مدت زمان دقیق فرض نکنید.
آیا ساعت نمودار همان ساعت ایران است؟
نه لزوماً. در متاتریدر، زمان داده‌ها بر اساس سرور معاملاتی بروکر است و ممکن است با ساعت ایران یا ساعت کامپیوتر شما تفاوت داشته باشد. سرور همان سامانه‌ای است که اطلاعات حساب و قیمت را برای نرم‌افزار می‌فرستد. منطقه زمانی سرور را از اطلاعات یا پشتیبانی بروکر بررسی کنید.
مثلاً اگر برای تاریخ موردنظر تأیید کرده باشید ساعت ایران یک ساعت و نیم جلوتر از سرور است، کندل ۱۰:۰۰ سرور با ۱۱:۳۰ ایران تطبیق دارد. این فقط مثال تبدیل زمان است؛ اختلاف را برای همه بروکرها ثابت فرض نکنید. اگر چارت را با زمان خبری مقایسه می‌کنید، هر دو زمان باید به یک منطقه زمانی تبدیل شوند.
چه عددهایی روی چارت می‌بینیم؟ یک راهنمای سریع
قیمت فعلی را از قیمت گذشته روی چارت جدا کنید
روی نمودار ممکن است یک خط افقی با برچسب قیمت ببینید. اگر این خط، خط قیمت جاری باشد، آخرین قیمت دریافتی را نمایش می‌دهد. اما هر خط افقی، قیمت فعلی نیست؛ خطی که خودتان رسم کرده‌اید یا خط ورود و حد ضرر معامله هم می‌تواند روی همان صفحه باشد.
اگر نشانگر را روی کندل دیروز بگذارید، قیمت و زمان آن کندل را بررسی می‌کنید؛ نه قیمت الان بازار. همچنین آخرین قیمت دریافتی در زمان بسته بودن بازار یا قطع ارتباط، الزاماً یک قیمت تازه و قابل معامله در همان لحظه نیست.
چرا قیمت خرید با عدد خط روی چارت فرق دارد؟
در نمادهای معمول فارکس متاتریدر، کندل‌ها غالباً با قیمت Bid ساخته می‌شوند؛ Bid قیمت سمت فروش است. قیمت سمت خرید، Ask نام دارد و معمولاً کمی بالاتر است. اختلاف این دو را اسپرد می‌گویند. برای برخی دارایی‌های بورسی، نمودار می‌تواند بر اساس Last، یعنی قیمت آخرین معامله، باشد؛ پس همه چارت‌ها را یکسان فرض نکنید.
مثلاً Bid برابر ۱٫۱۰۰۰ و Ask برابر ۱٫۱۰۰۲ باشد. اختلاف ۰٫۰۰۰۲، یعنی دو پیپ در EUR/USD است. ممکن است خط روی چارت اولی را نشان دهد، اما قیمت اعلام‌شده برای خرید دومی باشد. جزئیات این تفاوت در آموزش اسپرد و هزینه‌های معامله آمده است.
در تنظیمات چارت متاتریدر ۵ می‌توانید نمایش خط Ask را فعال کنید تا قیمت سمت خرید را هم ببینید. با این حال خط Ask فعلی، تاریخچه کامل Ask در تمام کندل‌های گذشته نیست. قیمت واقعی اجرای سفارش نیز می‌تواند با آخرین قیمت نمایان فرق کند.
عددهای O، H، L و C بالای نمودار چیست؟
اگر نمایش OHLC فعال باشد، چهار قیمت یک کندل دیده می‌شود. O یا Open قیمت شروع، H یا High بیشترین قیمت، L یا Low کمترین قیمت و C یا Close قیمت پایان آن بازه است. در خط OHLC بالای چارت متاتریدر ۵، این ترتیب برای آخرین کندل نمایش داده می‌شود.
برای مثال، یک کندل بسته‌شده ۱۵ دقیقه‌ای را با این اطلاعات فرض کنید:
- شروع: ۱٫۱۰۰۰
- بیشترین قیمت: ۱٫۱۰۳۰
- کمترین قیمت: ۱٫۰۹۹۰
- پایان: ۱٫۱۰۲۰
این کندل از ۱٫۱۰۰۰ شروع کرده و در ۱٫۱۰۲۰ تمام شده؛ پس پایانش بالاتر از شروع است. بدنه کندل فاصله این دو عدد را نشان می‌دهد. خط‌های باریک یا سایه‌ها، فاصله بدنه تا بیشترین و کمترین قیمت را نمایش می‌دهند. رنگ صعودی معمولاً سبز است، اما رنگ‌ها قابل تغییرند.
از این چهار عدد نمی‌فهمیم قیمت اول به ۱٫۱۰۳۰ رسیده یا اول به ۱٫۰۹۹۰. برای شناخت مسیر داخل بازه، داده جزئی‌تر لازم است. همچنین صعودی بودن این کندل، به‌تنهایی صعودی بودن کل بازار یا ادامه رشد را ثابت نمی‌کند.
تا وقتی بازه آن تمام نشده، قیمت پایان موقت، اندازه بدنه، سایه‌ها و حتی رنگ کندل می‌توانند تغییر کنند. برای مثال، کندلی که در دقیقه پنجم سبز است ممکن است در پایان دقیقه پانزدهم نزولی بسته شود.
نمودار خطی، میله‌ای و شمعی چه فرقی دارند؟
در نمودار خطی معمول متاتریدر، قیمت‌های پایان بازه‌ها به هم وصل می‌شوند. نمودار میله‌ای و شمعی، چهار قیمت شروع، بیشترین، کمترین و پایان را نشان می‌دهند. شمعی همان اطلاعات پایه را با بدنه و سایه‌ها نمایش می‌دهد؛ میله‌ای از خط عمودی و نشانه‌های کوتاه کناری استفاده می‌کند.
فرض کنید یک بازه از ۱٫۱۰۰۰ شروع شده، تا ۱٫۱۰۳۰ بالا رفته و در ۱٫۱۰۲۰ تمام شده است. در نمودار خطی، نقطه مربوط به پایان آن بازه را می‌بینید؛ از همان نقطه به‌تنهایی نمی‌فهمید قیمت در میانه بازه تا ۱٫۱۰۳۰ رسیده است. نمودار شمعی این تفاوت را در سایه نشان می‌دهد.
برای تمرین این درس، چارت شمعی معمولی را انتخاب کنید. اگر از نمودارهای محاسباتی مثل هیکن‌آشی استفاده می‌کنید، عددهای کندل لزوماً همان چهار قیمت معمول بازار نیستند. ابتدا مطمئن شوید نوع نمودار شما چیست.
آموزش خواندن چارت در متاتریدر؛ قدم‌به‌قدم
در متاتریدر ۵ کامپیوتر
- در Market Watch یا فهرست نمادها، روی EURUSD راست‌کلیک و Chart Window را انتخاب کنید.
- از منوی Charts یا ابزارهای بالای صفحه، نوع Candlesticks را برای نمودار شمعی انتخاب کنید.
- تایم‌فریم M15 را برای همین تمرین انتخاب کنید؛ این انتخاب، توصیه بهترین بازه برای معامله نیست.
- ابزار Crosshair یا نشانگر متقاطع را فعال کنید و روی یک کندل قدیمی ببرید. عدد کنار چارت و زمان پایین، محل نشانگر را مشخص می‌کنند.
- برای اطلاعات دقیق کندل، Data Window را با میانبر Ctrl+D باز کنید و نشانگر را روی کندل موردنظر ببرید. چهار قیمت و زمان آن را بخوانید.
پنجره Data Window در سمت چپ، داده‌های کندل انتخاب‌شده را نشان می‌دهد: نماد EURUSD و بازه M30، تاریخ ۲۹ مه ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۳۰، قیمت شروع ۱٫۰۹۶۵۵، بیشترین ۱٫۰۹۸۵۷، کمترین ۱٫۰۹۶۰۱ و پایان ۱٫۰۹۷۹۵. این تصویر نمونه ۳۰ دقیقه‌ای است و عددهای آن با مثال فرضی M15 داخل متن تفاوت دارند.
در متاتریدر ۵ گوشی
از قسمت Quotes، نماد را انتخاب و نمودار آن را باز کنید. در بخش Chart، نام نماد و بازه زمانی را بررسی کنید. نشانگر متقاطع را از ابزار نمودار فعال کنید و روی کندل موردنظر قرار دهید. محل دکمه‌ها با نسخه و سیستم‌عامل تفاوت دارد؛ هدف این است که قیمت و زمان یک محل مشخص را با هم بخوانید.
برای این کار به معامله واقعی نیاز ندارید. اگر حساب تمرینی ندارید، از راهنمای ساخت حساب دمو فارکس شروع کنید. با خواندن چارت می‌توانید تمرین کنید، بدون اینکه سفارش خرید یا فروش ارسال کنید.
تمرین خواندن نمودار با پاسخ؛ بدون معامله
فرض کنید روی نمودار EURUSD,M15 یک کندل بسته‌شده با زمان شروع ۱۰:۰۰ داریم. قیمت شروع ۱٫۱۰۰۰، بیشترین ۱٫۱۰۳۰، کمترین ۱٫۰۹۹۰ و پایان ۱٫۱۰۲۰ است. قبل از دیدن پاسخ‌ها، این چهار سؤال را جواب بدهید:
هر کندل چند دقیقه را نشان می‌دهد؟
هر کندل ۱۵ دقیقه را نشان می‌دهد.
قیمت پایان بالاتر است یا پایین‌تر از قیمت شروع؟
پایان ۱٫۱۰۲۰ از شروع ۱٫۱۰۰۰ بالاتر است.
تغییر از شروع تا پایان چند پیپ است؟
اختلاف ۰٫۰۰۲۰، در EUR/USD برابر ۲۰ پیپ است.
آیا با همین اطلاعات می‌دانیم چقدر سود کرده‌ایم؟
اختلاف ۰٫۰۰۲۰، در EUR/USD برابر ۲۰ پیپ است. اما سود شخصی شما معلوم نیست؛ حتی نمی‌دانیم معامله‌ای باز کرده‌اید یا نه. جهت، حجم، قیمت اجرای ورود و خروج و هزینه‌ها هم لازم است.
حالا همین چهار قیمت را در یک کندل واقعی از حساب دمو بخوانید و یادداشت کنید. مهم‌ترین نتیجه تمرین این است که بتوانید با اشاره به محورهای نمودار بگویید: «این داده مربوط به کدام دارایی، کدام زمان و کدام قیمت است؟»
اشتباه‌های رایج هنگام خواندن نمودار فارکس
- ارتفاع ظاهری را مقدار حرکت ندانید: با بزرگ‌نمایی یا تغییر مقیاس، همان اختلاف قیمت می‌تواند بلندتر یا کوتاه‌تر دیده شود. عددهای محور را مقایسه کنید.
- رنگ سبز را سیگنال خرید ندانید: رنگ فقط رابطه شروع و پایان همان کندل را در تنظیمات شما نشان می‌دهد.
- قیمت را با سود اشتباه نگیرید: افزایش قیمت به معنی سود کردن همه معامله‌گران نیست؛ کسی که فروش داشته ممکن است زیان کند.
- ساعت را بدون تبدیل مقایسه نکنید: زمان چارت و ساعت یک خبر ممکن است در دو منطقه زمانی متفاوت باشند.
برای شناخت تفاوت خرید و فروش و روش ارسال سفارش، آموزش انواع سفارش در فارکس را ببینید. خواندن نمودار، یکی از قدم‌های قبل از سفارش‌گذاری است.
سؤالات متداول درباره خواندن نمودار فارکس
آیا عددهای کنار نمودار، پیپ هستند؟
خیر؛ معمولاً خود قیمت هستند. پیپ از اختلاف دو قیمت محاسبه می‌شود. در EUR/USD، اختلاف ۱٫۱۰۰۰ تا ۱٫۱۰۰۱ برابر یک پیپ است.
چرا چارت دو بروکر دقیقاً یکسان نیست؟
منبع قیمت، اسپرد و زمان‌بندی داده‌ها می‌تواند تفاوت داشته باشد. قبل از مقایسه، نماد، تایم‌فریم، زمان سرور و نوع قیمت نمودار را یکسان بررسی کنید. تفاوت جزئی به‌تنهایی تخلف را ثابت نمی‌کند.
آیا تغییر تایم‌فریم، قیمت را عوض می‌کند؟
تغییر تایم‌فریم داده‌ها را در بازه‌های دیگری جمع می‌کند؛ مثلاً چهار کندل ۱۵ دقیقه‌ای می‌توانند اجزای یک کندل یک‌ساعته باشند، اگر مرز زمانی آن‌ها منطبق باشد. ظاهر و قیمت پایان کندل‌های قدیمی متفاوت می‌شود، اما انتخاب شما بازار را تغییر نمی‌دهد.
چرا آخرین کندل در سمت راست دیده نمی‌شود؟
ممکن است نمودار را به گذشته برده باشید. گزینه Auto Scroll کمک می‌کند جدیدترین داده‌ها در دید بمانند؛ Chart Shift هم می‌تواند بعد از آخرین کندل فضای خالی ایجاد کند. اتصال و ساعت آخرین قیمت دریافتی را نیز بررسی کنید.
آیا برای خواندن چارت باید اندیکاتور نصب کنم؟
خیر. برای شناخت نام نماد، قیمت، زمان و اطلاعات کندل، ابزارهای خود نمودار کافی‌اند. اندیکاتور یک ابزار محاسباتی اضافی است؛ برای این تمرین به آن نیاز ندارید.
