اسپرد در فارکس، اختلاف قیمت خرید و فروش یک جفت‌ارز است. این اختلاف یکی از هزینه‌های معامله محسوب می‌شود. کمیسیون، کارمزد جداگانه اجرای معامله است و سواپ به نگهداری معامله از زمان انتقال به روز معاملاتی بعد مربوط می‌شود؛ سواپ می‌تواند هزینه یا مبلغ دریافتی باشد.
در درس پنجم فهمیدیم حجم معامله چگونه مبلغ سود و زیان را تغییر می‌دهد. حالا باید هزینه‌ها را بشناسیم. چرا معامله بلافاصله بعد از باز شدن کمی منفی است؟ آیا حساب «بدون کمیسیون» رایگان است؟ و اگر معامله چند روز باز بماند، چه مبلغی اضافه یا کم می‌شود؟ این درس پاسخ همین سؤال‌هاست.
همه عددهای مثال‌ها فرضی‌اند و نرخ واقعی یک بروکر نیستند. برای دنبال کردن محاسبات کافی است مفهوم پیپ و لات را بدانید؛ نیازی به معامله با پول واقعی ندارید.
هدف درس ششم
اسپرد را به پیپ و دلار بخوانید، کمیسیون رفت‌وبرگشت را حساب کنید و تفاوت هزینه اجرا با هزینه نگهداری را بشناسید.
اسپرد چیست؟ چرا دو قیمت می‌بینیم؟
در نرم‌افزار معاملاتی، معمولاً برای هر جفت‌ارز دو قیمت نمایش داده می‌شود:
- Ask: قیمتی که شما با آن خرید می‌کنید.
- Bid: قیمتی که شما با آن می‌فروشید.
اختلاف این دو قیمت، اسپرد است. مثلاً اگر در EUR/USD قیمت خرید ۱٫۱۲۰۲ و قیمت فروش ۱٫۱۲۰۰ باشد، اختلاف آن‌ها ۰٫۰۰۰۲، یعنی ۲ پیپ است.
در معامله خرید، ورود با Ask و خروج با Bid انجام می‌شود. در معامله فروش، ورود با Bid و خروج با Ask است. همین تفاوت توضیح می‌دهد چرا معامله‌ای که تازه باز کرده‌اید، با فرض ثابت ماندن قیمت‌ها، مقداری زیان نشان می‌دهد.
برای آشنایی با شرکت ارائه‌دهنده قیمت و حساب، می‌توانید درس بروکر چیست؟ را مرور کنید. در این درس تمرکز ما روی هزینه است، نه انواع بروکر یا ثبت‌نام.
چرا معامله از همان ابتدا منفی است؟
فرض کنید EUR/USD را در Ask برابر ۱٫۱۲۰۲ بخرید. اگر بخواهید همان لحظه و با همان قیمت‌های بازار معامله را ببندید، فروش در Bid برابر ۱٫۱۲۰۰ انجام می‌شود؛ یعنی ۲ پیپ کمتر از قیمت ورود.
با حجم ۰٫۱۰ لات و اندازه قرارداد استاندارد ۱۰۰٬۰۰۰ واحد، ارزش هر پیپ یورو/دلار ۱ دلار است. پس اثر این اختلاف، حدود ۲ دلار زیان ناشی از قیمت خواهد بود؛ کمیسیون احتمالی جداست.
این منفی بودن اولیه به‌تنهایی نشانه اشتباه تحلیل یا دست‌کاری قیمت نیست. ابتدا فاصله Bid و Ask و کارمزد حساب را بررسی کنید.
نحوه محاسبه اسپرد به پیپ و دلار
برای تبدیل اختلاف قیمت به پیپ، از فرمول زیر استفاده کنید:
اسپرد به پیپ = (Ask − Bid) ÷ اندازه یک پیپ
در مثال یورو/دلار:
(۱٫۱۲۰۲ − ۱٫۱۲۰۰) ÷ ۰٫۰۰۰۱ = ۲ پیپ
برای برآورد اثر مالی این اختلاف در یک حجم مشخص:
هزینه تقریبی اسپرد = اسپرد به پیپ × ارزش هر پیپ در حجم معامله
بنابراین در همان مثال، برای ۰٫۰۱ لات که هر پیپ آن ۰٫۱۰ دلار است، هزینه تقریبی اسپرد ۰٫۲۰ دلار می‌شود. برای ۰٫۱۰ لات، این مبلغ ۲ دلار است. اسپرد یکسان است، اما اثر دلاری آن با حجم تغییر می‌کند.
این برآورد برای مقایسه هزینه قبل از معامله مفید است؛ محاسبه نتیجه نهایی باید بر اساس قیمت‌های واقعی اجرای ورود و خروج انجام شود.
عدد اسپرد در متاتریدر، پیپ است یا پوینت؟
در متاتریدر ۵، ستون Spread در Market Watch اختلاف قیمت را به پوینت نمایش می‌دهد. برای یورو/دلار با قیمت پنج‌رقمی، معمولاً ۲۰ پوینت برابر ۲ پیپ است. این رابطه را به همه نمادها و همه دقت‌های قیمت تعمیم ندهید.
اگر یورو/دلار چهار رقم اعشار داشته باشد، یک پوینت آن معمولاً یک پیپ است. پیش از تبدیل عدد، تعداد رقم‌های قیمت و مشخصات نماد را ببینید. عدد «۲۰» بدون دانستن واحد، برای مقایسه دو حساب کافی نیست.
اسپرد ثابت و شناور چه تفاوتی دارند؟
اسپرد ثابت در شرایط تعریف‌شده حساب، مقدار مشخصی دارد. بااین‌حال، شرایط استثنایی و مقررات اجرای سفارش را باید از بروکر بخوانید؛ «ثابت» را به معنی تضمین بی‌قیدوشرط در هر وضعیت بازار نگیرید.
اسپرد شناور با وضعیت بازار تغییر می‌کند. وقتی خرید و فروش به‌راحتی انجام شود، فاصله قیمت‌ها ممکن است کمتر باشد. در زمان انتشار خبر مهم، نوسان شدید یا کاهش نقدشوندگی، این فاصله ممکن است بیشتر شود.
نقدشوندگی یعنی بتوان دارایی را راحت‌تر و با فاصله قیمتی کمتر خرید و فروخت. افزایش اسپرد الزاماً با یک ساعت ثابت یا یک وضعیت یکسان برای تمام نمادها رخ نمی‌دهد.
برای شناخت زمان خبرها، تقویم اقتصادی فارکس چرتکه را ببینید. تقویم زمان رویداد را نشان می‌دهد؛ مقدار اسپرد حساب شما را پیش‌بینی یا تضمین نمی‌کند.
«اسپرد از صفر» یعنی چه؟
عبارت «از صفر» معمولاً به کمترین مقدار قابل‌دستیابی در شرایط مشخص اشاره دارد؛ به معنی صفر بودن همیشگی اسپرد نیست. علاوه بر مقدار معمول اسپرد، بررسی کنید آیا کمیسیون جداگانه وجود دارد و این ادعا مربوط به کدام نماد و حساب است.
یک اسپرد پایین روی یورو/دلار هم به معنی اسپرد پایین روی طلا یا همه دارایی‌ها نیست. برای مقایسه، نماد و زمان بررسی باید یکسان باشند.
کمیسیون در فارکس چیست؟
کمیسیون، کارمزدی است که طبق تعرفه حساب برای اجرای معامله دریافت می‌شود. ممکن است بر اساس هر لات، هر معامله یا روش دیگری محاسبه شود. زمان ثبت یا برداشت آن هم به مقررات حساب وابسته است.
کمیسیون و اسپرد می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند. حساب بدون کمیسیون ممکن است هزینه را عمدتاً از طریق اسپرد داشته باشد؛ حساب با اسپرد کمتر ممکن است کمیسیون جداگانه دریافت کند.
کمیسیون «هر طرف» با «رفت‌وبرگشت» چه فرقی دارد؟
اگر تعرفه فرضی حساب ۳ دلار برای هر لات در هر طرف باشد، برای باز کردن یک لات ۳ دلار و برای بستن همان حجم ۳ دلار محاسبه می‌شود؛ جمع رفت‌وبرگشت ۶ دلار است.
برای حجم ۰٫۱۰ لات و با فرض تعرفه خطی و نبود حداقل کارمزد، این مبلغ رفت‌وبرگشت ۰٫۶۰ دلار می‌شود:
۳ × ۰٫۱۰ × ۲ = ۰٫۶۰ دلار
اما اگر بروکر نوشته باشد «۶ دلار برای هر لات رفت‌وبرگشت»، نباید آن را دوباره در دو ضرب کنید. پیش از محاسبه مشخص کنید تعرفه یک‌طرفه است یا مجموع ورود و خروج، واحد آن چیست و آیا حداقل هزینه دارد.
سواپ چیست؟ هزینه یا دریافتی نگهداری معامله
سواپ یا تأمین مالی شبانه، مبلغی است که ممکن است برای باز ماندن معامله در زمان انتقال به روز معاملاتی بعد، از حساب کم یا به آن اضافه شود. در جفت‌ارزها، شرایط تأمین مالی دو ارز و مقررات ارائه‌دهنده بر آن اثر دارند.
سواپ خرید و فروش یک نماد ممکن است متفاوت باشد. عدد آن نیز می‌تواند تغییر کند؛ بنابراین داشتن سواپ مثبت در یک زمان، تضمین دریافت همیشگی همان مبلغ نیست.
سواپ چه زمانی اعمال می‌شود؟
ملاک، عبور معامله از زمان مشخص انتقال روز در حساب است؛ الزاماً گذشتن ۲۴ ساعت از ورود نیست. حتی معامله‌ای که مدت کوتاهی باز بوده، اگر از آن زمان عبور کند، ممکن است مشمول تأمین مالی شود.
ساعت دقیق را از مقررات بروکر بررسی کنید و آن را با ساعت تهران یکی فرض نکنید. ساعت سرور و تغییر ساعت فصلی منطقه مربوط می‌توانند روی تبدیل زمان اثر داشته باشند.
سواپ سه‌برابر چیست؟
برای برخی جفت‌ارزها، انتقال روز مشخصی معمولاً هزینه یا دریافتی چند روز را یک‌جا لحاظ می‌کند؛ این موضوع با زمان تسویه و تعطیلی آخر هفته ارتباط دارد. چهارشنبه در بسیاری از قراردادهای جفت‌ارزی روز رایج است، اما روز و ضریب واقعی را باید برای همان نماد و بروکر بررسی کنید.
تعطیلات بازار هم ممکن است تعداد روزهای محاسبه را تغییر دهند. قاعده «همه نمادها همیشه چهارشنبه سه‌برابر» دقیق نیست.
حساب اسلامی یا بدون سواپ، بدون هزینه است؟
عنوان Swap-Free به حذف سواپ تحت شرایط حساب اشاره دارد. از روی این عنوان، حذف اسپرد، کمیسیون یا همه هزینه‌های نگهداری را نتیجه نگیرید. بعضی حساب‌ها محدودیت نماد، محدودیت مدت یا کارمزد جایگزین دارند؛ مقررات همان حساب تعیین‌کننده است.
تفاوت اسپرد، کمیسیون و سواپ در یک نگاه
این سه مفهوم از نظر روش ایجاد و زمان اثرگذاری متفاوت‌اند:
سواپ را در جدول به‌صورت «هزینه یا دریافتی» نوشته‌ایم، چون همیشه از حساب کم نمی‌شود. اسپرد هم معمولاً یک برداشت مجزای قابل مشاهده نیست؛ اثر آن در قیمت‌های خرید و فروش قرار دارد.
بدون کمیسیون، مساوی بدون هزینه نیست
برای مقایسه، اسپرد، کمیسیون ورود و خروج و تأمین مالی را کنار هم ببینید. عنوان تبلیغاتی حساب به‌تنهایی هزینه نهایی را مشخص نمی‌کند.
مقایسه هزینه دو حساب: اسپرد کمتر همیشه بهتر نیست
برای یک مثال فرضی، EUR/USD با حجم ۰٫۱۰ لات و قرارداد استاندارد را در نظر بگیرید. ارزش هر پیپ ۱ دلار است. معامله از زمان انتقال روز عبور نمی‌کند، پس در این مثال سواپ نداریم.
در این شرایط فرضی، حساب «ب» با وجود کمیسیون، ۰٫۳۰ دلار هزینه برآوردی کمتری دارد. اما اگر اسپرد آن تغییر کند یا تعرفه نماد متفاوت باشد، نتیجه مقایسه نیز تغییر می‌کند.
این جدول معرفی حساب یک بروکر خاص نیست. برای بررسی شرایط واقعی شرکت‌ها، از صفحه مقایسه بروکرهای فارکس استفاده کنید و سپس تعرفه همان نماد و حساب را از منبع رسمی بررسی کنید.
سود خالص را چگونه حساب کنیم؟
اگر سود یا زیان ناشی از قیمت را از اختلاف قیمت‌های واقعی اجرای معامله به دست آورده‌اید، اثر اسپرد در آن لحاظ شده است. کمیسیون جداگانه، هزینه نگهداری و سایر هزینه‌های مربوط را طبق صورت‌حساب اعمال کنید؛ اگر تأمین مالی دریافتی باشد، به نتیجه اضافه می‌شود.
مثلاً اگر سود ناشی از قیمت‌های واقعی اجرا ۵ دلار باشد، کمیسیون رفت‌وبرگشت ۰٫۶۰ دلار و هزینه نگهداری ۰٫۲۰ دلار باشد، نتیجه خالص این مثال ۴٫۲۰ دلار است.
برای همان معامله، نباید هزینه برآوردی اسپرد را دوباره از این ۴٫۲۰ دلار کم کنید. اما اگر محاسبه اولیه را از حرکت یک قیمت مرجع مثل قیمت میانی انجام داده‌اید، باید اثر قیمت‌های واقعی خرید و فروش را هم لحاظ کنید. مبنای محاسبه را یکسان نگه دارید.
اسپرد را دوبار کم نکنید
وقتی سود و زیان را از قیمت‌های واقعی اجرای ورود و خروج محاسبه می‌کنید، اثر اسپرد در نتیجه قیمت‌ها وجود دارد. فقط هزینه‌های جداگانه ثبت‌شده را دوباره اعمال کنید، نه اسپرد برآوردی را.
هزینه‌های معامله را از کجا بررسی کنیم؟
در نسخه دسکتاپ متاتریدر ۵، ستون Spread در Market Watch را فعال کنید تا اختلاف جاری قیمت را ببینید. سپس روی نماد راست‌کلیک کنید و Specification را باز کنید.
برای سواپ، مقدارهای Swap long و Swap short، روش محاسبه و روز ضریب ویژه را بررسی کنید. فقط دیدن یک عدد کافی نیست؛ ممکن است واحد آن پوینت، پول یا روش دیگری باشد.
تعرفه کمیسیون را از جدول هزینه‌های رسمی حساب بخوانید؛ در صورت ارائه اطلاعات کمیسیون در مشخصات نماد، واحد و زمان دریافت را هم بررسی کنید. بعد از معامله، نتیجه را با سابقه حساب و صورت‌حساب تطبیق دهید. نحوه نمایش جزئیات در نسخه‌ها و تنظیمات حساب می‌تواند متفاوت باشد.
کارمزد برداشت، تبدیل ارز یا عدم فعالیت نیز ممکن است وجود داشته باشد؛ این‌ها با اسپرد و کمیسیون اجرای معامله یکی نیستند و باید جداگانه از تعرفه خدمات حساب خوانده شوند.
اسپرد مناسب چقدر است؟
یک عدد واحد برای همه جفت‌ارزها و سبک‌های معامله وجود ندارد. نماد، ساعت، حجم و روش قیمت‌گذاری حساب روی هزینه اثر دارند. برای معامله‌ای با حرکت هدف کوچک، حتی تفاوت محدود هزینه اهمیت بیشتری دارد؛ برای معامله چندروزه، تأمین مالی نیز مهم‌تر می‌شود.
پیش از مقایسه، این پنج مورد را یکسان یا روشن کنید: نماد، حجم، زمان بررسی، کمیسیون رفت‌وبرگشت و مدت نگهداری. فقط مقایسه دو عدد «از صفر» یا «بدون کمیسیون» نتیجه قابل‌اعتمادی نمی‌دهد.
اسپرد با اسلیپیج فرق دارد؟
بله. اسپرد فاصله Bid و Ask است؛ اسلیپیج تفاوت قیمت مورد انتظار با قیمت واقعی اجراست. ممکن است معامله هم اسپرد داشته باشد و هم با قیمتی متفاوت از انتظار اجرا شود. پایین بودن اسپرد، قیمت اجرای دلخواه را تضمین نمی‌کند.
تمرین کوتاه درس ششم
برای سؤال‌های زیر، EUR/USD با قرارداد استاندارد و اندازه پیپ ۰٫۰۰۰۱ را فرض کنید.
۱. اگر Ask برابر ۱٫۲۰۰۱۵ و Bid برابر ۱٫۲۰۰۰۰ باشد، اسپرد چند پیپ است؟
۱٫۵ پیپ
۲. اگر حجم ۰٫۱۰ لات و ارزش هر پیپ ۱ دلار باشد، هزینه تقریبی همین اسپرد چند دلار است؟
۱٫۵۰ دلار
۳. کمیسیون خطی ۲ دلار برای هر لات در هر طرف، برای حجم ۰٫۱۰ لات رفت‌وبرگشت چقدر است؟
۰٫۴۰ دلار
۴. سود ناشی از قیمت‌های واقعی اجرا ۳ دلار، کمیسیون کل ۰٫۴۰ دلار و سواپ دریافتی ۰٫۱۰ دلار است. نتیجه خالص چقدر است؟
۲٫۷۰ دلار. در سؤال چهارم، اسپرد دوباره از نتیجه کم نمی‌شود.
سؤال‌های متداول
اسپرد چیست؟ تفاوت اسپرد و کمیسیون چیست؟
اسپرد اختلاف قیمت خرید و فروش است و در قیمت اجرا اثر دارد؛ کمیسیون کارمزد جداگانه طبق تعرفه حساب است. هر دو می‌توانند در یک حساب وجود داشته باشند.
اسپرد صفر یعنی معامله رایگان؟
خیر. ممکن است کمیسیون یا هزینه نگهداری وجود داشته باشد؛ همچنین «از صفر» به معنی صفر بودن همیشگی اسپرد نیست.
آیا اسپرد در معامله فروش هم وجود دارد؟
بله. ورود فروش با Bid و خروج آن با Ask انجام می‌شود؛ فاصله این دو قیمت روی نتیجه اثر دارد.
سواپ همیشه منفی است؟
خیر. بسته به نماد، جهت معامله و مقررات تأمین مالی، ممکن است هزینه یا دریافتی باشد. مقدار فعلی را برای همان حساب بررسی کنید.
آیا معامله کمتر از ۲۴ ساعت سواپ دارد؟
ممکن است؛ معیار اصلی، عبور از زمان انتقال روز معاملاتی در حساب است، نه صرفاً مدت باز بودن معامله.
قدم بعدی در مسیر آموزش
اکنون می‌دانید قیمت چقدر حرکت کرده، حجم معامله چقدر است و هزینه‌ها چگونه روی نتیجه اثر می‌گذارند. در درس هفتم، «اهرم و مارجین در فارکس» را می‌خوانیم تا فرق ارزش معامله با وجه تضمین لازم روشن شود.
منابع
- IG — Spread Definition: تعریف اسپرد و عوامل مؤثر بر فاصله قیمت خرید و فروش.
- OANDA — Forex Spreads and Margins: شرایط اسپرد و تفاوت آن میان وضعیت‌های بازار.
- MetaTrader 5 — Market Watch: نمایش اسپرد، مشخصات نماد و روش‌های کمیسیون و سواپ.
- OANDA — Financing Fees: هزینه یا دریافتی تأمین مالی، زمان انتقال روز و اثر آخر هفته و تعطیلات. مقررات این منبع نمونه یک ارائه‌دهنده است و به همه بروکرها تعمیم داده نشده است.
